DỊCH VỤ THÀNH LẬP CÔNG TY TẠI ĐÀ NẴNG
Trở lại   DaNang Forum > MIỀN TRUNG Online > VĂN HÓA ĐÓ ĐÂY! > Vùng miền khác

Gởi Ðề Tài Mới  Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
  #1  
Cũ 22-09-2011, 09:33 AM
khuy87's Avatar
khuy87 khuy87 vẫn chưa có mặt trong diễn đàn
Mộc Sơn
 
Tham gia ngày: Jul 2010
Đến từ: kh_hk87@yahoo.com
Bài gởi: 296
Cảm ơn: 331
Được cảm ơn 465/223 bài viết
khuy87 is on a distinguished road
Mặc định Văn hóa trà đá Sài Gòn

VĂN HÓA TRÀ ĐÁ SÀI GÒ

Những buổi trưa mùa hè gắt gỏng nắng, vào quán, ly trà đá vẫn là thức uống theo thói quen. Cái món giải khát từ bình dân đến thượng lưu đều ưa dùng ấy, đến nay (tội nghiệp!) người ta vẫn ngần ngại phong cho nó hai chữ văn hoá

Trong bộ nhớ tuổi nhỏ của tôi, là những chuyến xê dịch chuyển chỗ ở của gia đình. Những bến xe miền Trung gió, nắng và bụi thốc mịt mù. Thằng bé ngồi rúm ró, toát mồ hôi hột bên cái buồng lửa nóng hừng hực của chiếc xe chạy bằng than. Gió trưa táp vào nó tiếng rao: "Trè đé đơi!", "Ai trè đé đơ…ơ…ơ…i!" ở những bến xe Nha Trang, Cam Ranh, nơi mà đặc trưng ngữ âm đã biến "a" thành "e" một cách đáng yêu.

Trăm nẻo đường trà đá

Hồi ấy, chẳng nhớ giá bao nhiêu mà cả nhà chỉ mua một hai "ca trà cối" (lớn), thường thì phải chia nhau uống, tạm giải khát; để dành tiền bạc phòng trang trải chi tiêu nơi "miền đất hứa" sắp đến. Trong những âu lo buổi đầu ngược xuôi ấy, tiếng rao trà đá, những ngụm nước mát lạnh tưới vào cơn khát chang chang ở những bến xe miền Trung đã ăn vào tiềm thức tôi.

Mãi đến bây giờ, mỗi khi phiêu dạt qua những bến xe cũ, tôi tự hỏi, không biết những bà già, những đứa trẻ đen nhẻm bán trà đá ngày xưa khắc khổ đeo trên tay mình ấm trà được chà sáng bóng loá lên trong nắng gắt và một cái xâu kẽm cột vài ba chiếc ca cứ nghểnh đầu kêu "Trè đé đơi" bây giờ đi đâu, về đâu. Dáo dác tìm, dáo dác nhớ…

Thời trà đá

Chẳng biết người ta "phát minh" ra trà đá từ bao giờ. Nếu thưởng trà trở thành một thứ nghệ thuật cầu kỳ nho nhã, hàn lâm, lịch lãm thì trà đá là một cuộc "rạn nứt truyền thống" phát sinh từ nhịp sống công nghiệp. Cứ nhìn một ly trà đá vội vã bốc hơi trong một trưa Sài Gòn nhẫy nắng, có thể cảm nhận hơi thở, tiết tấu mới: nhanh, tiện và vội.

Tính tiện dụng, rẻ và cộng đồng đang chi phối cả trong thức uống. Từ quán cơm công nhân lao động, sinh viên học sinh cho đến quán sang dành cho giới doanh nhân, từ vỉa hè cho đến những "coffee shop" sang trọng trên nóc thành phố, ly trà đá đều hiện diện dưới những dạng thức khác nhau. Ở quán bình dân, ly trà đá có một màu vàng nhạt, hàm lượng trà chỉ đủ để người ta uống thấy… khác nước lọc một chút; được chế từ loại trà rẻ tiền, pha loãng, "khiêm tốn" về hương và vị, thường là tự phục vụ và hoàn toàn miễn phí. Thượng khách nghèo sau bữa cơm bụi, với tay là đã "giải khát". Còn trà đá quán vỉa hè thì chỉ có tác dụng nối dài câu chuyện la cà...

Nhưng chắc rằng, thức trà đá mang đẳng cấp "quý-sờ- tộc" trong những quán xá đắt tiền thì lại khác; được chăm chút hơn về loại trà, hàm lượng, hương vị và cách pha chế. Ngoài cái hương, cái vị, còn có đôi chỗ thêm vào cả gừng, uống không chỉ "đã khát" mà còn có chút đỉnh thưởng thức. Giá trà đá ở đây được tính vào tiền người phục vụ tiếp trà, tiền không gian, chỗ ngồi !

Nghĩa là, vô tình, cái thứ nước giải khát bình dân nhất trên đời ấy cũng mang vào mình một hơi thở đời sống đương đại, có sự phân cấp giàu nghèo hẳn hoi đấy chứ! Nhưng dù đương đại đến đâu, cái nhu cầu đầu tiên phát sinh thói quen gọi ly trà đá vẫn là để giải khát, một thức uống có thể với tay là có được. Vậy thì tính cộng đồng trong ly trà kia đủ để bình chọn đó là một kiểu văn hoá bình dân, một kiểu dân gian -đương đại ở đô thị, dù muốn hay không cũng phải nhìn nhận.

Trong đời tôi từng gặp một người ghiền trà đá, đó là nghệ sĩ Mạc Can. Ông "vua hề" này vào quán cà phê chỉ có biết uống "món trà đá". Nhiều quán sang trọng đã trả lời thẳng thừng: "Ở đây không bán trà đá!". Thế là "vua hề" lại "luận ra" một điều: "Có khi một món trà đá nhạt để uống cũng đo được văn hoá buôn bán, mức độ thực dụng của người ta đó, ông à!"…

Không chỉ người Sài Gòn, người Hà Nội hôm nay cũng đã bắt đầu dùng trà đá. Nhưng tư thế và phong thái trà đá Hà Nội vẫn khác miền Nam. Cái cầu kỳ của thú thưởng ly trà nóng truyền thống ở người miền Bắc còn xa lắm khi tìm cách tương thích với loại thức uống chỉ dành cho một nhịp độ sống phóng khoáng và một miền khí hậu đô thị sôi động phương Nam.

"Tấm lòng trong thiên hạ"

Vào quán, gọi trà đá bằng một quán tính, nhưng là thứ quán tính được quy định bởi một đời sống văn hoá đô thị. Có khi, vì cơn khát, ai đó ngửa cổ tu một ly trà, chẳng nghĩ gì ngoài việc "chữa cháy". Nhưng rồi cũng có khi, bên ly trà đá vỉa hè, ngồi lắng nghe một chút hương vởn trong hơi lạnh, chợt thương cho những hương vị phố phường mau đến, vội đi. Vậy thì, trà đá không phải là đồng loã của sự nhạt nhẽo và lãng quên.

Đừng trách vậy mà tội. Vì ngay cả khi "anh Coca-Cola" có "cạnh tranh" với ly trà đá giá 500 đồng Việt Nam trên thương trường này thì cái ly trà đá kia vẫn điềm tĩnh, hào sảng và bình tĩnh đến nỗi rẻ đến… miễn phí cơ mà!

Vậy, có thể luận ra điều này, trong tất cả những thức uống dưới cái nắng gắt gỏng mùa hè này, hoá ra, chỉ có ly trà đá là ít tính phân biệt giai cấp nhất và cũng "tội nghiệp" nhất. Tự trách mình một lần nào đó, trót buột miệng: "nhạt như trà đá".

Biết đâu, từ câu buột miệng vô tình ấy, ta đã "phụ một tấm lòng trong thiên hạ"! Bởi có khi nghĩ lại, ta nhớ góc quán ấy cũng chỉ vì một… ly trà đá rất nhạt!
http://www.teaofworld.com/1-mua-nong,-tra-da-luan!-songcongtea268.aspx

@@: Ở Sài Gòn có nhiều sự khác biệt với Đà Nẵng lắm, mới vào không quen sẽ bị sốc văn hóa TIỀN một chút. Đi ăn, cafe rất nhiều chỗ phải gởi xe + tính tiền gởi xe. Vào quán ăn (bình dân) chỉ có đồ ăn mà không cho nước uống, muốn uống kêu thêm ly trà đá + tính tiền. Đi xe trên đường không biết đường hỏi xe ôm: chỉ đường + tiền hoặc đi xem kèm theo đến nơi đó. Nhưng giờ quen rồi nên cũng đỡ hơn... nhưng tình người ở đây rất dạt dào nếu có nhiều tiền. Cái nhìn hơi ác cảm chút xíu như vậy thôi. Ai ở vùng miền đừng bình luận gì nhiều nhe. Vì ý kiến chủ quan, không muốn gây bình luận vùng miền đâu đó.


thay đổi nội dung bởi: khuy87, 22-09-2011 lúc 11:35 AM
Trả Lời Với Trích Dẫn
  #2  
Cũ 22-09-2011, 11:29 AM
mulove's Avatar
mulove mulove vẫn chưa có mặt trong diễn đàn
Thuỷ Sơn
 
Tham gia ngày: Jul 2010
Đến từ: Hà Nội
Tuổi: 40
Bài gởi: 848
Cảm ơn: 1,777
Được cảm ơn 925/510 bài viết
mulove is on a distinguished road
Mặc định Ðề: Văn hóa trà đá Sài Gòn

Mình ở HN thì mỗi ngày chắc làm tới chục cốc trà đá mà chả biết nó là ăn hoóa hay gì gì, thích thì uống này nhé:

Sáng ăn sáng kèm một cốc trà đá, đến cổng cơ quan chưa đến giờ làm ngồi lại ngồi trà đá vỉa hè, khi vào làm việc anh em pha ấm trà lại bài ca trà đá, ăn trưa cuãng kèm trà đá, chiều lại trà đã cơ quan, tối về pha trà đã mỗi người một cốc, nói chung uống trà đã thay nước lọc.

Traà đá HN xuất hiện khắp nơi, từ hang cùng ngõ hẻm đến nhà hàng sang trọng bậc nhất, từ nhà ra phố đều có trà đá(tất nhiên mức giá khác nhau hehe)

Khoái nhất là khi đưa con đi học đến cơ quan sớm chưa đến giờ làm ngồi uỗng một cốc trà đá vỉa hè đọc một tờ báo thể thao............KHOÁI
Trả Lời Với Trích Dẫn
  #3  
Cũ 22-09-2011, 11:33 AM
khuy87's Avatar
khuy87 khuy87 vẫn chưa có mặt trong diễn đàn
Mộc Sơn
 
Tham gia ngày: Jul 2010
Đến từ: kh_hk87@yahoo.com
Bài gởi: 296
Cảm ơn: 331
Được cảm ơn 465/223 bài viết
khuy87 is on a distinguished road
Mặc định Ðề: Văn hóa trà đá Sài Gòn

Trà đá và cuộc “chinh phạt” đồ uống từ Sài Gòn

Không bàn đến những chuyện khác, nhưng chuyện về phong thái làm việc thời hiện đại thì người Hà Nội phải học người Sài Gòn. Cơm đĩa và trà đá là một trong những yếu tố làm nên phong thái làm việc thời hiện đại ấy. Nhưng nếu đánh mất phong cách uống trà của người miền Bắc mà đại diện là người Thăng Long - Hà Nội thì lại là một câu chuyện khác của văn hoá.

Năm 1979, lần đầu tiên tôi đặt chân lên
Sài Gòn. Đấy là một chuyến đi kỳ thú và thật quyến rũ. Trên một toa tàu bụi bặm, ồn ĩ, nồng nặc mùi mồ hôi và hàng hóa, tôi là kẻ may mắn có được chiếc vé ngồi bên cửa sổ toa tàu. Và thế, tôi thoả mắt ngắm nhìn phong cảnh những miền đất của đất nước mình nhưng lần đầu tiên mới biết đến. Trong suốt thời gian từ Hà Nội vào Sài Gòn, điều quyến rũ tôi là những ga xép thuộc phần đất miền Nam mà đoàn tàu dừng lại để lấy khách và trả khách, mỗi khi tàu dừng hành khách lại gọi nhau xuống sân ga để chiêm ngưỡng. Cho đến bây giờ, những cái tên ga như Đông Hà, Lăng Cô, Diêu Trì, Mường Mán, Tháp Chàm… vẫn mãi mãi ấn tượng tôi.

Trên những sân ga đó, tôi đã thực sự bị cuốn hút bởi những món ăn của người miền Nam với cách bày hàng, cách mời chào khách hàng, màu sắc của món ăn… Nhưng có một thứ mà tôi thực sự ngạc nhiên và khi nếm thử bỗng nghiện ngay, nhất là khi bạn đang hành trình trên một chuyến tàu chật chội, oi bức, và mệt mỏi. Đó là
trà đá.

Sau chuyến đi đó, tôi trú ngụ ở
Sài Gòn ba năm liền. Và trà đá đã hoàn toàn thống trị tôi. Khi ăn cơm phần mà Sài Gòn gọi là cơm đĩa có một ly trà đá thì thật hợp lý hết chỗ nói. Khí hậu Sài Gòn, cơm đĩa sườn nướng với gia vị Sài Gòn và một ly trà đá sẽ làm “thăng hoa” vị giác của bữa ăn.

Sau năm 1975, hầu hết những người lính miền Bắc vào giải phóng
Sài Gòn trở về nhà mang theo 2 thứ liên quan đến ẩm thực: đồ nấu lẩu và món trà đá. Những thứ này không có ở miền Bắc trước đó. Chỉ sau đó mấy năm, hai thứ này thống trị cả Hà Nội nếu không nói cả miền Bắc.

Người miền Bắc, đặc biệt người Hà Nội, trước năm 1975 không có khái niệm uống
trà đá. Họ uống trà nóng và khá cầu kỳ. Có người nói do khí hậu mà người miền Bắc không uống lạnh. Lý giải này đã thất bại. Bởi cho đến bây giờ, người Hà Nội dùng nước đá cả mùa đông giá lạnh.
Từ quán cơm bụi, đến quán cơm văn phòng hay những nhà hàng lớn cũng đều đã quá quen với trà đá...

Bản thân tôi là một “nạn nhân” trong cuộc “chinh phạt” của
trà đá Sài Gòn.

Theo tôi, đó là vì trước năm 1975, người Hà Nội chưa được biết nhiều về các loại đồ uống ướp lạnh hay có
đá. Thời ấy, hỏi có mấy người ở Hà Nội có tủ lạnh, trong khi đó thì quá nhiều gia đình ở Sài Gòn đã dùng tủ lạnh như một đồ dùng thông thường.

Vì thế mà có một câu chuyện cười về người miền Bắc ăn kem. Một người nhà quê ra Hà Nội thấy họ ăn kem cũng mua. Nhưng thấy cây kem bốc hơi thì nghĩ nó nóng quá và không ăn, cứ cầm cây kem để chờ nguội rồi mới ăn. Và khi nhìn xuống cây kem thì chỉ còn lại cái que kem mà thôi.


Tôi nhớ một chiều mùa hè ngột ngạt cách đây 42 năm. Cha tôi đạp xe từ thị xã Hà Đông về nghỉ cuối tuần ở quê. Ông mang theo một cục
đá chừng 2kg mà ông mua từ một xưởng làm kem của thị xã. Ông pha nước chanh và bỏ từng viên đá nhỏ vào cho cả gia đình uống. Và lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi đã mê đi khi uống thứ nước đó.

Hồi đó ở quê tôi trong vườn nhà ai cũng trồng một hoặc hai cây chanh. Vì thế mà chuyện uống nước chanh không có gì lạ. Nhưng khi nước chanh ấy được bỏ vào mấy cục nước
đá thì nó đã trở thành một thứ đồ uống “chết người”.

Sau lần ấy, mỗi khi bị sốt, tôi thường đòi mẹ tôi cho uống nước chanh
đá. Nhưng thời ấy mẹ tôi không thể nào tìm đâu được thứ nước đó. Nó giống như thứ nước thần trong chuyện cổ.

Để mang được một cục nước
đá từ thị xã về quê, cha tôi phải dùng trấu cho vào một cái túi bỏ vùi cục nước đá trong đó rồi bọc nhiều lớp giấy báo giữ nhiệt. Thời đó, tôi đã từng nhặt những viên nước đá nhỏ như những hạt muối mà khi cha tôi đập cục nước đá bắn ra trên nền nhà và đặt vào lưỡi, rồi nhắm mắt lại cảm nhận cái hạt muối không vị kia truyền lan vào da thịt mình cảm giác mát lạnh.

Nói thế lại nhớ đến những người Colombia ở cái làng Marcondo của G. Market đã đổi những đồ dùng quí giá trong nhà để lấy một cục nước
đá và nghĩ đó là sản phẩm của những siêu nhân mà thực ra là của mấy gã bán hàng rong hiện đại. Bây giờ, trong các quán cơm bụi cho đến các quán cơm văn phòng và cả những nhà hàng lớn người ta đều uống trà đá khi ăn. Ngay ở quê tôi bây giờ mà pha nước hoa quả không có đá người ta cũng không hào hứng uống. Bây giờ, đi ăn trưa cùng đồng nghiệp tôi thường nghe câu nói: “Gọi ly trà đá ăn cho ngon miệng”. Thực tế quả đúng vậy, khi ăn cơm, uống nước lạnh rất dễ ăn. Nhưng dễ uống hơn là trà đá.

Việc ăn uống hay việc mặc không chỉ dừng lại ở chuyện ẩm thực hay thời trang. Nếu bạn suy ngẫm kỹ một chút, bạn sẽ thấy phong cách uống
trà đá đã có tác động gián tiếp đến phong cách công sở của người Hà Nội. Trước kia, nhiều công sở ở Hà Nội rất mất thời gian với một phong thái rề rà ngồi uống trà của các công chức. Tôi là kẻ nghiện ngập nhiều thứ trong đó có trà. Nhưng tôi cũng đã chối từ cảnh khề khà quanh bàn trà trong công sở. Nó làm tôi cảm thấy trì trệ. Tất nhiên thú uống trà của người Bắc là một thú chơi tao nhã nhưng không nên dùng nó trong khi làm việc.

Những chuyện khác tôi không bàn đến, nhưng chuyện về phong thái làm việc thời hiện đại thì người Hà Nội phải học người
Sài Gòn. Cơm đĩa và trà đá là một trong những yếu tố làm nên phong thái làm việc thời hiện đại ấy. Nhưng nếu đánh mất phong cách uống trà của người miền Bắc mà đại diện là người Thăng Long - Hà Nội thì lại là một câu chuyện khác của văn hoá.

ST

Trả Lời Với Trích Dẫn
Gởi Ðề Tài Mới  Trả lời

Chia sẻ chủ đề này đến các mạng Xã hội


Ðang đọc: 1 (0 thành viên và 1 khách)
 
Ðiều Chỉnh
Xếp Bài


DU LỊCH ĐÀ NẴNG DNG ForumDU LỊCH ĐÀ NẴNG
Tel: 0236.3707404 - Hotline: 0915.888404
DA NANG TRAVEL © DNG Forums - Managed by DNG BusinessDA NANG TRAVEL
DỊCH VỤ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP | DỊCH VỤ THÀNH LẬP CÔNG TY | THÀNH LẬP CÔNG TY TẠI ĐÀ NẴNG | THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP TẠI ĐÀ NẴNG
Liên Lạc - DaNangNet - Lưu Trữ - Lên Trên